بزرگترین کاریز جهان در شهر گناباد در جنوب خراسان رضوی با بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت از جمله شگفت انگیزترین سازه هاییست که تا به حال دیده اید.

کاریز قصبه گناباد(گناپات) که یکی از شاهکارهای آبی جهان است، از دو رشته ی اصلی و شش شاخه ی فرعی تشکیل شده و مادرچاه آن در دامنه ی شمالی سیاه کوه و خروجی کنونی قنات در جنوب محله ی معروف به قصبه شهر (کوی شرقی) قرار دارد. طول این قنات بیش از ۳۳ کیلومتر و تعداد چاه‌های آن بیش از ۴۷۰ حلقه می باشد که عمق مادرچاه اصلی در انتهای رشته “دولاب نو” با توجه به شیب زمین حدود ۳۰۰ متر و میزان آب دهی آن بیش از ۱۳۰ لیتر در ثانیه ‌است.

قطعه سفال های پراکنده در اطراف دهانه ی چاه های این کاریز حاکی از این است که رشته ی قصبه، کانال اصلی کاریز بوده که در زمان هخامنشیان حفر شده و به دنبال آن رشته های دیگر قنات در مواقع خشکسالی حفر شده اما ریزش پی در پی کاریز باعث شد که در فاصله ۶۸۳ متری، قنات را به دو شاخه تقسیم کنند تا در صورت ریزش و بسته شدن یکی از کانال‌ها، آب از دیگری خارج شده و در داخل انباشته نشود.

قنات قصبه گناباد و موزه آن به لحاظ موقعیت و قدمت، یکی از شاخص ترین جاذبه های گردشگری خراسان محسوب می شود که سالانه گردشگران بسیاری را به خود جذب می کند. بازدید از این کاریز، تجربه ای متفاوت برای ماجراجویان خواهید بود که حدود ۱ ساعت به طول می انجامد.

کاریز قصبه نه تنها بزرگترین کاریز دنیا است، بلکه تنها منبع آب زنده گناباد به حساب می آید که باعث رشد این شهر و تبدیل آن به یکی از مهم ترین و پر رفت و آمدترین شهرهای ایران باستان شده است. این قنات از دوره هخامنشیان تاکنون، عامل تولید و حیات در شهر کویری گناباد می باشد.

ناصر خسرو قبادیانی نخستین کسی است که در سفرنامه اش به توصیف این قنات پرداخته و عمق چاه آن را هفتصد گز و طول آن چهار فرسنگ ذکر نموده و آن را نیز به کیخسرو نسبت داده‌است. قدیمی ترین ساعت آبی جهان بصورت کاربرد عملی در قنات گناباد و زیبد بکار گرفته شده است.